Polska szkoła potrzebuje dziś spokoju i współpracy, a nie kontroli kuratorów. Zamiast wsparcia na czas pandemii i po pandemii, resort edukacji planuje centralizację oświaty – decyzje dotyczące szkół będą podejmowane w kuratoriach i w ministerstwie, a nie w szkołach. 

14 października obchodzimy Dzień Edukacji Narodowej. Chcielibyśmy, aby w tym roku wyrazem naszego wsparcia dla dobrej włączającej edukacji była czerwona ekierka – symbol społecznego kampanii “Wolna Szkoła”. Ekierka zamiast kwiatów to wyraz naszej solidarności z nauczycielkami i nauczycielami, którzy domagają się godnych warunków pracy i płacy.

Szanowni Państwo,

Szkoła poddawana jest coraz silniejszym naciskom politycznym. Jeśli nowe prawo oświatowe – LexCzarnek – wejdzie w życie, polska edukacja zmieni swoje oblicze. Przestanie być neutralna światopoglądowo, będzie zależna od kuratora i jego decyzji, a sam kurator – od wytycznych ministra. W szkole, gdzie próbuje się zastraszyć dyrektora, boją się też nauczyciele i uczniowie. Tu nie da się dobrze uczyć – wiele osób już dziś rezygnuje z pracy, a gdy zaczyna brakować nauczycieli, prawo dzieci do edukacji jest zagrożone. Braki kadrowe i centralne sterowanie szkołą nie będą także ułatwiały organizacji edukacji zdalnej, jeśli przyjdzie czas kolejnych ograniczeń.

Praca nauczycieli zasługuje na to, by ją docenić i uszanować. Potrzebne jest zaufanie władz dla Waszych kwalifikacji i intencji, a nie dodatkowe kontrole. Zasługujecie na dyrektorów, którzy pomogą Wam rozwijać skrzydła; na samorządy, które zapewnią Wam pole działania; na taką pomoc władz centralnych, jaka naprawdę dziś jest szkole i nauczycielom potrzebna.

Akcja “Wolna szkoła” to ponad 100 organizacji oraz nauczycielskie związki zawodowe. Do kampanii przyłączyły się także samorządy – Unia Metropolii Polskich i Związek Miast Polskich. Stajemy razem w obronie polskiej szkoły, stawką jest los naszych dzieci. Bo szkoła ma respektować prawa dziecka, a nie prawa kuratora lub ministra edukacji. Nasza kampania dotarła już do 23 mln osób!

Nie jesteście sami!

W obliczu planowanych zmian prawa oświatowego możecie liczyć na wsparcie uczniów i uczennic oraz ich rodziców, o ile otrzymają informację o realnych konsekwencjach nowych przepisów. Także samorządy lokalne jako organy prowadzące szkoły są przeciwne zmianom, które ograniczają ich kompetencje i naruszają samodzielność polskiej oświaty, placówek i ich dyrektorów. Podobne jest stanowisko nauczycielskich związków zawodowych oraz licznych organizacji społecznych. Stawką jest tu los uczennic i uczniów.

Zapraszamy do włączenia się w działania, do wyrażenia sprzeciwu wobec planowanych zmian.

Co planuje rząd?

Nowe prawo oddaje kuratorom władzę nad szkołami i wprowadza karę więzienia dla dyrektora za niedopełnienie lub przekroczenie uprawnień. Kurator będzie miał decydujący głos przy wyborze dyrektora, będzie mógł odwołać dyrektorkę, która na przykład zorganizuje bez jego zgody zajęcia edukacji obywatelskiej, europejskiej czy o prawach zwierząt. Kurator zadecyduje także, jakie zajęcia dodatkowe odbędą się w szkole. Rząd zajmuje się centralizacją oświaty a nie przygotowaniem jej na kolejną falę pandemii i zdalne nauczanie.

Nowe sankcje karne wobec dyrektorów mają jeden cel: dyrektor ma się zacząć bać i dyscyplinować swoich nauczycieli. Oba projekty dotkną całą społeczność szkolną, niezależnie od poglądów na edukację i politykę.

Szkoła stanie się instytucją pod specjalnym nadzorem. Działając pod dyktando kuratora, dyrektorzy będą zmuszeni ograniczać Wasze inicjatywy i zmuszać Was do realizacji tych, które powstają w MEIN i nie są neutralne światopoglądowo. Nauczyciele nie będą mogli swobodnie korzystać ze współpracy z organizacjami społecznymi, chociaż formalnie mają zagwarantowaną w Karcie Nauczyciela autonomię w doborze środków dydaktycznych.

Samorządy, nawet pełne dobrych chęci, pozbawione zostaną realnych kompetencji zarządzania lokalną oświatą. W atmosferze obaw i nieufności będzie trudno nawiązać w szkole owocny dialog z rodzicami.

Pogorszą się warunki pracy nauczycieli, a obietnice ministra, że zmieniając formę nadzoru pedagogicznego ograniczy szkolną biurokrację nie muszą się spełnić. Dyrektorzy mogą nawet wymagać więcej sprawozdań, by zabezpieczyć się przed kontrolą – jedynym obecnie narzędziem inspekcji kuratoryjnej – w której nikt, poza wizytatorami, nie ma nic do powiedzenia.

Co mogą zrobić nauczyciele i nauczycielki?

W tej krytycznej chwili zachęcamy Was do współpracy z rodzicami i uczniami, zwłaszcza z radą rodziców i samorządem uczniowskim. Możecie:

  • organizować spotkania z rodzicami, aby ich poinformować o skutkach proponowanych zmian prawnych;
  • wspólnie z rodzicami i uczniami przeprowadzić debatę o tym, jak powinna wyglądać działalność Waszej szkoły;
  • na posiedzeniu Rady Pedagogicznej podjąć uchwałę wyrażającą sprzeciw wobec zmian;
  • wspólnie z rodzicami i uczniami zdecydować o działaniach wyrażających brak zgody na te zmiany (propozycje na stronie www.wolnaszkola.org)
  • zadbać, by w tworzonym obecnie programie wychowania i profilaktyki znalazły się treści i formy pracy, które pomogą szkole i nauczycielom zachować autonomię oraz dydaktyczną swobodę;
  • wykorzystać najbliższe posiedzenia rady pedagogicznej, by pomóc dyrekcji ustalić listę zajęć dodatkowych tak, by utrzymać możliwość działania w szkole organizacji społecznych, które z Wami dotychczas współpracowały;
  • zwrócić się do rady gminy/powiatu o zajęcie się proponowanymi zmianami prawa oświatowego na najbliższym posiedzeniu oraz o sformułowanie uchwały
  • wyrażającej sprzeciw wobec nich;
  • napisać do Waszych posłów, wyrażając Wasz sprzeciw i zachęcać do takich działań rodziców Waszych uczniów;
  • korzystać z merytorycznego zaplecza, jakie dla Was przygotowaliśmy na stronie  www.organizacjespoleczne.org.pl, z zamieszczonych na niej materiałów i rekomendacji.

Nie jesteście sami – ale im będzie więcej osób i instytucji, podnoszących głos sprzeciwu wobec projektów centralizacji i ideologizacji szkoły, tym większe mamy szanse na powstrzymanie szkodliwego prawa.

Z wyrazami szacunku i wsparcia

organizatorzy i organizatorki kampanii Wolna Szkoła

20 września 2021

Czerwona ekierka z napisem Wolna Szkoła

Udostępnij